https://nashredanesh.iup.ac.ir/ نشر دانش fa daily 1 Tue, 23 Aug 2011 00:00:00 +0430 Tue, 23 Aug 2011 00:00:00 +0430 https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238275.html انتقال میراث علمی و فرهنگی از نسلی به نسل دیگر در جوامع امروزی عمدتاً از طریق آثار مکتوب صورت می گیرد به روزگار ما شاید جامعه ای را نتوان سراغ گرفت که برای این انتقال از ابزار کتابت نتواند بهره جوید عصر سینه به سینه سپردن دانسته ها و تجربه ها و ذخایر فرهنگی سپری شده است. اما این انتقال در رشته های متنوع زمانی با کفایت و سهولت و سرعت مطلوب صورت میگیرد که انتقال دهندگان به مهارت نگارشی مجهز باشند. تعلیم این مهارت به همین دلیل حایز اهمیت حیاتی است و هر قدر منابع مالی و نیروی انسانی در راه آن صرف شود کم است. بیهوده نیست که در سنت . علمی و فرهنگی ما به تربیت دبیر، مظهر اتم مهارت نگارشی توجه خاص می شده است. مهارت نگارشی نه تنها برای انتقال ذخایر علمی و فرهنگی بلکه همچنین برای برقراری انواع ارتباطات و مراودات در سطوحمحدود و وسیع و در عرصه بین المللی و جهانی کاربرد دارد. نگاهی به فهرست مندرجات اثر سترگ چهارده جزئی در چهارده مجلد صبح الأعشى فی صناعة الإنشاء تألیف شهاب الدین قلقشندی قاهری (۸۲۱-۷۵۶) مورخ و ادیب و پژوهشگر غواص، نمودار می سازد که برای کسب مهارت در صناعت دبیری به چه مایه وسعت معلومات در علوم و فنون و مهارت در نگارش نیاز است. https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238277.html امروزه زبان فارسی در کشور سوئد با حدود هفتاد هزار ایرانی مهاجر، ناشناخته نیست. در گوشه و کنار آن می توان نغمه خوش این زبان را شنید پیش از مهاجرتهای گسترده ایرانیان به سوئد نیز، مردم سوئد با زبان فارسی و آثار پرشکوه ادبیات آن آشنا بوده اند. سفرنامه های سیاحان سوئدی و ترجمه های اریک هرملین از آثار عرفانی فارسی به زبان سوئدی همچنین شرق شناسان در آشنا ساختن مردم سوئد با زبان و ادب فارسی و فرهنگ ایرانی نقش مؤثری داشتند. در این مقال پس از گزارشی کوتاه درباره کشور سوئد به ویژه شهر اوپسالا از دانشگاه او پالا تاریخچه ساختار و بخشهای متعدد آن یاد سپس به پیشینه ایران شناسی و ایران شناسان بزرگ سوند پرداخته شده است. پس از مرور اجمالی سوابق بخش زبانهای ایرانی و استادان و ایران شناسان بزرگ آن و آثارشان برنامه آموزش زبان فارسی در مقاطع لیسانس، فوق لیسانس و دکتری پایان نامه ها مجلات و انتشارات وابسته به این بخش شرحداده شده است https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238278.html در این مقاله طبقات جامعه ساسانی در دو دسته از منابع اصلی امتون فارسی میانه و منابع دوره اسلامی بررسی و با مقایسه منابع تاریخی پس از اسلام ویژگیهای هر طبقه بیان شده است. همچنین نشان دادن چندگونگی منابع و رده بندی آنها وجهه نظر نویسندگان مقاله بوده است. بیشتر محققانی که به پژوهش درباره تاریخ ساسانیان پرداخته اند. معمولاً بخشی از گزارش نتایج تحقیقات خود را به بحث دربارة طبقات جامعة ساسانی اختصاص داده اند. با نگاهی اجمالی به این نوشته ها احساس میشود که بیشتر تحقیقات در این زمینه بر اثر مشهور و پرارزش مستشرق دانمارکی آرتور امانوئل کریستن سن، ایران در زمان ساسانیان مبتنی است و در گزارش نتایج آنها مطلبی فراتر از آنچه کریستن سن گفته عرضه نشده است. ویژگی بارز و در عین حال نقص این گونه پژوهشها که خط کریستن من در آنها پی گرفته شده آن است که اطلاعات به دست آمده از منابع به شیوه سنتی کنار هم نهاده شده و توصیفی سطحی و به ظاهر منسجم از طبقات ارائه شده است. اما، با بررسی منابع اصلی امتون فارسی میانه و منابع اسلامی قرنهای سوم تا هفتم هجری) از سویی نوعی آشفتگی در چیدمان طبقات و از سوی دیگر نقلت از خصوصیات و جزئیاتی مهم در رابطه با آنها ملاحظه می شود https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238282.html بیت ۲۹۸۱ از دفتر اول مثنوی معنوی آغازگر حکایت کوتاهی است با عنوان «کبودی زدن قزوینی بر شانگاه صورت شیر را و پشیمان شدن او به سبب زخم سوزن در شروح مثنوی می کند. تفسیرهایی ذیل این حکایت آمده است؛ اما بازخوانی حکایت بر پایه بسط تأویل هستی شناختی ژرفی که مولانا خود در ابیات پایانی حکایت آورده راهگشای دریافت نکاتی باریک و پرسشهایی ریشه دار در یافت اساسی متن حکایت است. بیان مولانا در عین کلیت و فراگیری جزئیات و ظرایف را نیز در بردارد. در واقع کل که ناظر به بطن متن حکایت است. از ترکیب اجزای حکایت تشکیل نشده و نسبت به جمع آنها متعالی است؛ اما ضمن حفظ این تعالی در ذات خود مشتمل بر ذوات و معانی اجزاست و از طریق متعین ساختن آنها، بارها و بارها باز نمایانده میشود. مع الوصف باید یادآور شویم که با توجه به دلالت مذکور از تعامل جزء و کل بازنمایی کل از طریق جزء تنها به بازنمایی پاره ای کل محدود نمی ماند بلکه هر جزء به طریق خاص خود در بردارنده و بازنمون کلیت کل عین آن و در نتیجه از آن تفکیک ناپذیر است همچون تار و پود منسوجی که بیرون کشیدن یکی از آنها منجر به از هم گسیختگی تمامی منسوج می گردد و به دلیل این در هم تنیدگی ذاتی و غیر صناعی گویی سررشته و پایان و اساساً حدودی برای آن متصور نیست. مولانا خود در جایی از دفتر اول مثنوی به اختصار به این رویکرد قابل تأمل به تعامل جزء و کل با تشبیه نسبت آن دو به نسبت قطره به آب اشاره کرده است. این حکایت گفته شد زیر و زیر همچو فکر عاشقان بی پا و سر سر ندارد چون از ازل بودست پیش پا ندارد با اید بودست خویش بلکه چون آب است هر قطره از آن هم سر است و با و هم بی هر دوان ابیات ۲۸۹۷-۲۸۹۹) و در بیت بعدی همین نکته را از متن حکایت به متن وجود انسانی گسترش می دهد اسم مؤخره همین مقاله) حاش لله این حکایت نیست هین نقد حال ما و توست این خوش ببین ابیت ۲۹۰۰) سپس درست چند سطر پایین تر همه نکات مذکور درباره تعامل جزء و کل را با شیوه و بیانی استثنایی و موجز در دو بیت گوشزد پشتو اکنون اصل انکار از چه خاست زانکه کل را گونه گونه جزوهاست جزو کل تی جزوها نسبت به گل نی چو بوی گل که باشد جزو گل ابیات (۲۹۰۴-۲۹۰۵) https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238283.html یکی از مهمترین مسائل امروز جهان بحران آلودگی و تخریب محیط زیست است که متفکران در شاخه هایی از دانش را به خود مشغول داشته است. در دهه های اخیر بر اثر توجه زبان شناسانی چون هالیدی مولها شیر هاره و بروگمایر به مسائل و مشکلات زیست محیطی شاخه ای جدید در زبان شناسی به نام زبان شناسی زیست محیطی پدید آمده و در آن کوشش شده است. نقش زبان در بحران محیط زیست نشان داده شود. در زبان شناسی زیست محیطی بر اساس رابطه فکر و زبان برای زبان نقش مؤثری در محیط زیست قابل گشته اند. در حقیقت طرز کاربرد زبان می تواند در محیط زیست نقش سازندگی یا تخریبی داشته باشد. هالیدی (1990 ,Halliday) در این باب خاطرنشان می سازد که زبان شناس هر چند به تنهایی قادر به حل بحران محیط زیست نیست نمی تواند در آن بی تفاوت بماند وی برنامه ریزی زبانی را یکی از راههای حل این بحران معرفی میکند و بر آن است که با خلق نشانه ها واژه ها و ساختارهای زبانی جدید همچنین مدلول تازه دادن به عناصری از زبان میتوان حساسیت نسبت به محیط زیست را تشدید کرد و در جهت حل مشکلات زیست محیطی سهیم گشت و از این راه نظرگاه شاعران و نویسندگان و سخن گویان را در قبال طبیعت و جهان هستی به مجاری سالم و صحت بخش هدایت کرد. برای نیل به این مقصود به تغییراتی در دستگاه دستوری زبان احساس نیاز میشود. به عنوان مثال تبدیل جمله های دال بر تخریب و آلودگی محیط زیست از صورت مجهول به صورت معلوم به منظور آگاه ساختن اهل زبان از این امر که عامل تخریبهایی چون قطع درختان و آتش سوزی جنگل خود انسان است با اشاره به عناصر طبیعت همچون درخت گل رود دریا به حیث ذوات جاندار به منظور تغییر تلقی انسان از عناصری از محیط زیست که بیجان و در خدمت و فرمانبردار انسان شمرده میشوند؛ به بیان دیگر به منظور نفی این پندار که انسان محور بی چون و چرای جهان هستی است و به دلخواه حق هر گونه تصرف حتی تصرف ویرانگر در آن را دارد. بدین قرار لازم است در استفاده از زبان با این برداشت. از طریق حذف یا تعدیل تعبیرها و ساختارهای زبانی ناهماهنگ با محیط زیست تجدید نظر شود و رابطه زبان و جهان بینی از حالت انسان محوری خارج گردد و زبان کیفیت محیط مداری پیدا کند. در زبان شناسی زیست محیطی تلاش در جهت کاربرد واژه ها و تغییرات مربوط به محیط زیست در معانی و بافتهای سالم نیز راه حلی برای مقابله با بحران آن شمرده میشود و خواهان آن است که این واژه ها و تعبیرات بیانگر واقعیت بیرونی باشند و اهل زبان را با طبیعت و محیط زیست آشتی دهند. نمونه هایی از این حرکت زبانی برای حل مشکلات زیست محیطی را در کاربرد «استعاره سبزه می توان سراغ گرفت که ذهن اهل زبان را نسبت به محیط زیست و حفظ آن حساس می سازد و از این راه به خدمت محیط زیست در می آید https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238287.html مجموعه ای از نوزده مقاله و هفت مصاحبه میرعابدینی که در آخرین فصل سال ۱۳۸۹ با عنوان در ستایش داستان مقاله ها و گفت و گوها ارمغان جامعه ادبی ما شد. همه این نوشته ها طی سالهای ۸۸۷۸ در نشریات متعدد چاپ یا در همایشهایی به صورت سخنرانی عرضه شده بود مؤلف آنها را در سه بخش ذیل عنوان مقاله ها یاد بعضی نفرات روشنم می دارد. گفت و گوها گنجانده و پیش سخنی در آغاز دفتر در معرفی اجمالی آن افزوده است. مندرجات این مجموعه گزیده ای از نوشته ها و گزارش گفته های غیر عابدینی است. مندرجات بر حسب نوع آنها بخش بندی شده اند و در تنظیم آنها ترتیب تاریخی لحاظ نشده است. در مواردی چند مقاله همنوع ذیل عنوانهای شامل جغرافیای داستان نویسنده به عنوان منتقد ادبی جای داده شده اند تبویب منطقی مجموعه مباحث را تا حد لازم از پراکندگی در آورده و کار بررسی را آسان ساخته است https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238288.html عدالت و ذکر اثری است به زبان انگلیسی از رضا شاه کاظمی (۱۹۶۰) دانشیار ارشد گروه پژوهش آکادمیائی مؤسسة مطالعات اسماعیلی (لندن) و از بی سیران برجسته رویکرد جاودان گرایانه به مطالعه تطبیقی ادیان که درجه دکتری خود را در سال ۱۹۹۴ از دانشگاه کنت در کنتربری دریافت کرد. این کتاب تقریباً همزمان با دو اثر جالب توجه دیگر از همین نویسنده - دیگری در پرتو نور احد و راههایی به سوی ساحت بیچون (مطالعه تطبیقی آراء ابن عربی مایستر اکهارت و شنکره -در تابستان سال ۲۰۰۶ انتشار یافت از دیگر آثار برجسته شاه کاظمی در حوزه مطالعات تطبیقی زمینه مشترک اسلام و آیین بودایی است که در سال ۲۰۱۰ منتشر شد. وی سرپرستی هیئت ویرایش علمى ترجمة دائرة المعارف بزرگ اسلامی ازیر نظر کاظم موسوی بجنوردی به زبان انگلیسی را بر عهده دارد که Encyclopaedia Islamica تاکنون دو مجلد آن با عنوان مطبعه بریل لیدن چاپ و منتشر شده است. https://nashredanesh.iup.ac.ir/article_238291.html